Sześć dekad pod ziemią: jak Wieliczka ocaliła skarby swojej kopalni

FOT. Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka
Pod wielickimi ulicami kryje się muzeum, które zaczęło się od prób ratowania zabytków przed zniknięciem w zamykanych wyrobiskach. Trasa Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka od sześciu dekad prowadzi przez historię górnictwa solnego - i przypomina, że czasem trzeba zejść głęboko, by zobaczyć, jak wiele udało się ocalić. 🧂
- Trasa Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka wyrosła z troski o zabytki
- Dawna ekspozycja łączyła historię z nowoczesną techniką
Trasa Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka wyrosła z troski o zabytki
Początki podziemnej ekspozycji sięgają 1949 roku. Gdy kopalnia planowała likwidację wielu wyrobisk, Alfons Długosz - malarz, fotograf, pedagog i pierwszy dyrektor Muzeum - zaczął zabiegać o zachowanie znajdujących się tam świadectw przeszłości. W poszukiwaniach towarzyszył mu górnik Franciszek Krzeczkowski, doskonale znający podziemne labirynty.
Razem przemierzali zapomniane korytarze, zbierając dawne narzędzia, maszyny, kryształy soli i skamieniałości. Pierwszą wystawę zgromadzonych przedmiotów otwarto w komorze Warszawa w 1951 roku. Zbiory szybko przerosły dostępną przestrzeń, a kolejne podziemne komory pozwoliły rozwinąć pomysł w dużą, nowoczesną ekspozycję.
Uroczyste otwarcie odbyło się 30 września 1966 roku. Trasa zajmowała wtedy 14 komór i oferowała 6656 metrów kwadratowych powierzchni wystawowej. Jej aranżację przygotowali artyści i architekci Andrzej Kurkiewicz, Zygmunt Michaliszyn oraz Witold Skulicz, a nad całością czuwał Długosz.
Więcej aktualności z Wieliczki znajdziesz na stronie głównej reporter.wieliczka.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na reporter.wieliczka.pl/wydarzenie.
Dawna ekspozycja łączyła historię z nowoczesną techniką
Wystawa nie ograniczała się do ustawienia zabytków w podziemnych salach. Twórcy wykorzystywali światło, dźwięk, filmy i przezrocza, by opowiadać o pracy w kopalni i prowadzić zwiedzających przez dzieje górnictwa solnego. W kompleksie znalazły się również sala konferencyjna, sala kinowa i kawiarnia - muzeum miało być przestrzenią spotkań, nauki i poznawania przeszłości.
Wśród najcenniejszych efektów pracy Długosza znalazła się kolekcja drewnianych machin wyciągowych. To wyjątkowe świadectwa dawnej techniki górniczej, a ich zgromadzenie stało się główną przyczyną wpisania kopalni na listę UNESCO w 1978 roku. ⚒️
Dziś trasa obejmuje 18 komór, kaplicę pw. św. Jana Pawła II, dwa rezerwaty górnicze - Maria Teresa i Saurau - oraz przestrzenie edukacyjne i konferencyjno-widowiskowe. Można tu zobaczyć między innymi Róg Bractwa Kopaczy z 1534 roku, XIX-wieczną kolejkę konną, maszyny górnicze, mapy podziemi i niezwykłe okazy soli.
Przez sześć dekad podziemne komory odwiedziły tysiące osób. Dla wielu była to pierwsza wyprawa w głąb historii wielickiej kopalni, dla innych - powrót do miejsca związanego z osobistymi wspomnieniami. Trasa Muzeum działa na III poziomie kopalni soli i nadal pozwala spotkać się z autentycznymi zabytkami w ich niezwykłym, podziemnym otoczeniu.
na podstawie: Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Jesienny las wkracza do „Czytadełek” - maluchy spotkają jego mieszkańców

Co robić w weekend w Wieliczce? Przegląd wydarzeń 20–22 listopada

12 oddziałów rywalizowało w konkursie podczas finału kampanii w Wieliczce

Odśnieżanie w gminie Wieliczka. Cztery rejony i całodobowe kontakty

Wielicka loteria PIT kusi Mazdą 3 i pulą nagród wartą 200 tys. zł

Wieliczanki z medalami mistrzostw Polski w układach zespołowych

W Wieliczce świąteczna ozdoba powstanie własnymi rękami

Listopadowa kampania przypomina mężczyznom o bezpłatnym programie „Moje Zdrowie”

Górnik Wieliczka zdobył Puchar Polski Podokręgu Wieliczka

Abonament parkingowy w Wieliczce można kupić bez wizyty w biurze

Węgrzce Wielkie wygrały gminne zawody koszykówki dziewcząt

Olejki eteryczne w świątecznym domu. Aromatyczne warsztaty wracają do Koźmic Wielkich

Drewno, cottage i szczypta złota. Raciborsko szykuje „Malowane cudeńka”

Górnik Wieliczka pozna rywala w 1/8 finału Małopolskiego Pucharu Polski
Przydatne dane teleadresowe
- Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka - bilety, godziny, zwiedzanie i dojazd
- Apteki Podłęże, gmina Niepołomice, powiat wielicki - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Powiatowy Kampus Kultury w Wieliczce - kontakt, zajęcia, wynajem sal
- SPZLO Wieliczka - kontakt, rejestracja, godziny i badania
- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdowie - kontakt, godziny, świadczenia
- Sąd Rejonowy w Wieliczce - kontakt, wydziały, godziny i opłaty
