Warstwa ozonowa może się odbudować. Ochrona nadal jest potrzebna

Nie widać jej z ulic Wieliczki, choć bez niej większa część szkodliwego promieniowania ultrafioletowego docierałaby do powierzchni Ziemi. Warstwa ozonowa chroni ludzi, rośliny, zwierzęta i całe ekosystemy. Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej przypomina także o tym, że działania człowieka mogą przynieść środowisku zarówno szkody, jak i realną poprawę.

• Ozon zatrzymuje część promieniowania docierającego ze Słońca
• Chłodziarki i aerozole przyczyniły się do powstania dziury ozonowej
• Ochrona zaczyna się przy oddawaniu starego sprzętu

Ozon zatrzymuje część promieniowania docierającego ze Słońca

Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej przypada 16 września. Święto ustanowione przez ONZ zwraca uwagę na znaczenie warstwy znajdującej się w stratosferze, mniej więcej 15–35 kilometrów nad powierzchnią Ziemi.

Zwiększone stężenie ozonu pochłania część promieniowania ultrafioletowego. Dzięki temu ograniczone zostaje zagrożenie związane między innymi z nowotworami skóry i chorobami oczu. Ochrona obejmuje również świat roślin, zwierząt oraz funkcjonowanie ekosystemów.

Chłodziarki i aerozole przyczyniły się do powstania dziury ozonowej

W latach 70. XX wieku powszechnie wykorzystywano substancje zubożające warstwę ozonową. Znajdowały zastosowanie między innymi w:

• chłodziarkach,
• klimatyzatorach,
• gaśnicach,
• niektórych aerozolach.

Ich emisje doprowadziły do powstania tak zwanej dziury ozonowej. Szczególnie wyraźne ubytki obserwowano na zdjęciach satelitarnych nad biegunem południowym.

Sytuację zaczęto zmieniać dzięki Protokołowi Montrealskiemu z 1987 roku. Państwa uzgodniły w nim ograniczenie produkcji i zużycia substancji niszczących ozon. Według szacunków warstwa ozonowa może w połowie XXI wieku wrócić do poziomu sprzed 1980 roku. Odbudowa nie następuje jednak szybko – to długotrwały proces wymagający utrzymania przyjętych ograniczeń.

Ochrona zaczyna się przy oddawaniu starego sprzętu

Powiat Wielicki przypomina, że także codzienne decyzje mają znaczenie dla ograniczenia emisji szkodliwych substancji. Zużytej lodówki czy klimatyzatora nie należy wrzucać do zwykłego pojemnika na odpady. Przy wymianie takiego urządzenia trzeba przekazać je do specjalnego punktu zbiórki.

Znaczenie ma również:

• regularne serwisowanie urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych,
• właściwe postępowanie z czynnikami chłodniczymi,
• poszerzanie wiedzy o ekologii,
• ograniczanie zanieczyszczeń,
• prawidłowa segregacja odpadów,
• dbałość o środowisko.

Historia ochrony warstwy ozonowej pokazuje, że międzynarodowe porozumienia mogą przynieść mierzalne efekty. Dla mieszkańca oznacza to także konkretną zasadę przy pozbywaniu się starego sprzętu – lodówka lub klimatyzator powinny trafić do odpowiedniego punktu, a nie na zwykły śmietnik.

na podstawie: Powiat Wielicki.