W murach Zamku Żupnego odkryto gotycki ślad sprzed setek lat

Wieliczka znów dopisała rozdział do historii swoich murów. Podczas prac na Zamku Żupnym specjaliści znaleźli ślad po dawnej fazie budowy, której nie opisano w dokumentach z ubiegłego wieku. 🏰

• Tajemnicze nadproże otwiera historię najstarszej części zamku
• Zamek Żupny zmienia się, zanim pokaże pełnię swoich możliwości
• „Solny klejnot w koronie” zwiększy muzealną przestrzeń niemal czterokrotnie

Tajemnicze nadproże otwiera historię najstarszej części zamku

Odkrycie pojawiło się na drugim poziomie środkowego, najstarszego fragmentu Zamku Żupnego. Badacze datują je na koniec XIII wieku, gdy do prostokątnej części budynku dołączono kwadratową konstrukcję.

W głębi muru zachowało się gotyckie nadproże. Nie da się już z całą pewnością rozstrzygnąć, czy należało do okna, czy do drzwi. Bardziej prawdopodobna jest druga wersja, bo dawniej na piętro prowadziły zewnętrzne schody - podobne do tych, które do dziś można zobaczyć przy sąsiedniej baszcie.

Samego nadproża nie uda się odsłonić bez naruszenia zabytkowej konstrukcji. Zwiedzający zobaczą jednak inną pamiątkę dawnego układu pomieszczeń: wnękę będącą częścią przejścia, które podczas XX-wiecznej przebudowy zamknięto cegłami. Co ciekawe, przejście widniało już w dokumentacji z 1780 roku, ale wykonanych wtedy prac nigdzie nie opisano. Zagadkę ujawniły dopiero współczesne roboty.

Zamek Żupny zmienia się, zanim pokaże pełnię swoich możliwości

W „Domu pośród Żupy” zakończono najważniejsze prace konstrukcyjne. Zamontowano nowe stropy, klatkę schodową i szyb windowy, a teraz dobiegają końca remont dachu oraz elewacji. W środku trwają również prace przy instalacjach elektrycznych, sanitarnych i zabezpieczeniach przeciwpożarowych.

Ta część kompleksu ma być gotowa w maju 2027 roku. W połączeniu z odnowionym Zamkiem Północnym stworzy większą i wygodniejszą przestrzeń dla wystaw Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka.

Równolegle remont rozpoczął się w południowym skrzydle Zamku Żupnego. Powstał już szyb windy, która ułatwi poruszanie się osobom z niepełnosprawnościami, seniorom oraz rodzinom z dziećmi. Następny etap obejmuje wymianę drzwi i okien, a także wykonanie nowych instalacji.

Po zakończeniu prac dolna kondygnacja zyska część restauracyjną i pomieszczenia dla matek z dziećmi. Na pierwszym piętrze zaplanowano wielofunkcyjne sale warsztatowe, dzięki którym zamek mocniej otworzy się na edukację i spotkania z publicznością. Finał tego etapu przewidziano na ostatni kwartał 2027 roku. 👨‍👩‍👧‍👦

„Solny klejnot w koronie” zwiększy muzealną przestrzeń niemal czterokrotnie

Największym celem inwestycji jest przygotowanie nowej wystawy stałej „Solny klejnot w koronie”. Po remoncie powierzchnia wystawiennicza wzrośnie z około 400 do blisko 1500 metrów kwadratowych.

To oznacza nie tylko więcej miejsca na eksponaty. Odnowione skrzydła pozwolą połączyć zwiedzanie z edukacją, odpoczynkiem i dostępnością dla różnych grup odwiedzających. Historia wielickiego zamku będzie mogła wybrzmieć w przestrzeni znacznie większej niż dotąd, a odkryte właśnie gotyckie detale dołożą do tej opowieści własny, nieoczywisty wątek. ✨

Inwestycję dofinansowano z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko 2021-2027.

na podstawie: Muzeum Wieliczka.