Drzewa chłodzą miasta i chronią glebę. Dlaczego warto o nie dbać?

W Powiecie Wielickim przypomniano, że drzewa nie są wyłącznie ozdobą krajobrazu. W czasie suszy, upałów i gwałtownych opadów pełnią funkcje, od których zależy jakość powietrza, stan gleby i bezpieczeństwo wielu gatunków. Światowy Dzień Drzewa to okazja, by spojrzeć na ich rolę szerzej – także przez pryzmat codziennych decyzji mieszkańców.

• Od pomysłu amerykańskiego gubernatora do polskich obchodów
• Drzewa pracują dla powietrza, wody i miejskiego chłodu
• Susza, wichury i uszkodzone korzenie osłabiają drzewa

Od pomysłu amerykańskiego gubernatora do polskich obchodów

Światowy Dzień Drzewa obchodzony jest w Polsce 10 października. Początki tej inicjatywy sięgają jednak XIX wieku. W 1872 roku Julius Sterling Morton, gubernator Nebraski i późniejszy sekretarz rolnictwa Stanów Zjednoczonych, zachęcił mieszkańców, by posadzili drzewa. Pomysł spotkał się z dużym odzewem – tego dnia posadzono ponad milion drzew.

Idea trafiła do Europy w 1951 roku, a w Polsce obchody rozpoczęły się w 2002 roku. Dziś ten dzień przypomina nie tylko o sadzeniu nowych roślin, lecz także o ochronie tych, które już rosną. Wiele drzew potrzebuje troski szczególnie podczas długotrwałej suszy, gdy młode i osłabione okazy mogą nie poradzić sobie bez dodatkowego podlewania.

Drzewa pracują dla powietrza, wody i miejskiego chłodu

Drzewa pochłaniają dwutlenek węgla w procesie fotosyntezy i uwalniają tlen. Oczyszczają powietrze, zatrzymują część zanieczyszczeń, pomagają filtrować wodę i ograniczają erozję gleby. Ich systemy korzeniowe wzmacniają także zbocza oraz brzegi cieków wodnych.

W miejscach zabudowanych korony drzew dają cień i obniżają temperaturę. Ma to znaczenie podczas fal upałów, gdy zacienione ulice, podwórka i alejki są mniej nagrzane niż powierzchnie pozbawione roślinności. Dla mieszkańców oznacza to również prosty wniosek: ochrona istniejących drzew może przynosić szybki efekt, którego nie da się zastąpić samym planowaniem nowych nasadzeń.

Drzewa są ponadto schronieniem dla zwierząt. W dziuplach mogą znajdować się między innymi nietoperze, wiewiórki i drobne gryzonie. Drewno pozostaje także surowcem wykorzystywanym do produkcji mebli, papieru i zabawek.

Susza, wichury i uszkodzone korzenie osłabiają drzewa

Drzewom zagraża zarówno niedobór, jak i nadmiar wody. Niebezpieczne są również wichury, burze, ekstremalne temperatury, zanieczyszczenie powietrza i gleby oraz choroby bakteryjne i grzybicze. Szkody powodują także szkodniki, w tym korniki.

Istotnym zagrożeniem jest wycinka oraz uszkadzanie systemów korzeniowych podczas prac budowlanych i remontowych. Nawet jeśli drzewo pozostaje na miejscu, naruszenie korzeni może osłabić je na wiele lat.

Ochrona nie wymaga wyłącznie dużych programów. Pomaga sadzenie drzew w odpowiednio dobranych miejscach, podlewanie słabszych okazów w czasie suszy, ograniczanie zużycia papieru i ponowne wykorzystywanie tego surowca. Znaczenie ma również wybieranie spaceru, roweru lub komunikacji miejskiej zamiast przejazdu samochodem, ponieważ czystsze powietrze sprzyja roślinom i mieszkańcom.

Najstarszym drzewem w Polsce pozostaje cis Henrykowski, rosnący w Henrykowie Lubańskim na Dolnym Śląsku. Jego wiek szacuje się na około 1300 lat, co stawia go w gronie najstarszych drzew na świecie. W skali pojedynczego podwórka czy ulicy każde drzewo ma mniejszy rozmiar, ale jego wpływ na cień, powietrze, glebę i przyrodę nadal jest konkretny.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Wieliczce.